Jesienny kalendarz zdrowia: pięć dat, pięć ważnych spraw

Wybierz jedną datę w tym tygodniu — reszta poczeka.

Jesienią łatwo pamiętać o przeglądzie auta, zmianie czasu i szkolnych zebraniach. Własne badania lub objawy potrafią czekać, zwłaszcza gdy nic pilnego się nie dzieje. Pięć poniższych dat nie jest terminem „na wczoraj”. To kotwice, które pomagają zrobić jedną konkretną rzecz.

29 września — Światowy Dzień Serca

Po co ta data: nadciśnienie, nieprawidłowy cholesterol i podwyższona glukoza mogą długo nie dawać objawów. Na ryzyko sercowo-naczyniowe wpływają także palenie, ruch, przyjmowane leki i historia rodzinna. Pojedynczy wynik nie opowiada całej historii.

Do zrobienia: zrób jedną notatkę — ostatni pomiar ciśnienia, data badania glukozy i cholesterolu (lipidogramu) oraz lista przyjmowanych leków. Jeśli nie wiesz, które dane są jeszcze aktualne, pokaż ją w POZ i zapytaj, co warto ocenić przy Twoim wieku, chorobach i obciążeniach rodzinnych.

8 października — Światowy Dzień Wzroku

Po co ta data: pogorszenie widzenia bywa stopniowe. Można przyzwyczaić się do odsuwania tekstu, włączania mocniejszego światła albo rezygnacji z jazdy po zmroku. Badanie wzroku może wykryć problem, zanim wyraźnie utrudni codzienność.

Do zrobienia: jeśli nie pamiętasz ostatniego badania lub widzenie się zmieniło, umów kontrolę. Przed wizytą zanotuj konkrety: ołśnienie przez reflektory, zamglony obraz, podwójne widzenie, trudność w czytaniu albo różnicę między oczami. Powiedz także o cukrzycy, nadciśnieniu i jaskrze w rodzinie, jeśli Cię dotyczą.

Zmiany widzenia warto opisać konkretnie: kiedy się pojawiają i czego wtedy nie można zrobić.

18 października — Światowy Dzień Menopauzy

Po co ta data: tematem kampanii w 2026 roku jest przewlekły ból w wieku średnim. Bóle mięśni i stawów mogą towarzyszyć okresowi menopauzalnemu, ale nie każdy ból wynika z menopauzy. Liczą się także zmiany cyklu, snu i nastroju oraz objawy moczowo-płciowe.

Do zrobienia: przez siedem dni zapisuj objawy, ich porę i wpływ na sen, pracę, ruch, bliskość lub codzienne czynności. Taka notatka ułatwi rozmowę o możliwych przyczynach i dostępnych opcjach. Krwawienie po co najmniej 12 miesiącach bez miesiączki trzeba skonsultować także wtedy, gdy zdarzyło się raz i było niewielkie.

14 listopada — Światowy Dzień Cukrzycy

Po co ta data: kampania na lata 2026–2027 zachęca do wczesnego działania. Cukrzyca typu 2 może rozwijać się bez wyraźnych objawów, dlatego warto poznać własne czynniki ryzyka i dobrać badania do konkretnej sytuacji.

Do zrobienia: zapisz przed wizytą pięć informacji — cukrzyca w najbliższej rodzinie, przebyta cukrzyca ciążowa, nadciśnienie, zwykły poziom ruchu i data ostatniego badania glukozy. Zapytaj lekarza, czy przy Twoim ryzyku ma sens glukoza na czczo, HbA1c albo inne postępowanie. Kwestionariusz ryzyka pomaga rozpocząć rozmowę, ale nie stawia rozpoznania.

18–24 listopada — Światowy Tydzień Wiedzy o Antybiotykach

Po co ta data: oporne stają się drobnoustroje, a wywołane przez nie zakażenia są trudniejsze do leczenia. Antybiotyki nie działają na wirusy powodujące przeziębienie i grypę. Gdy są potrzebne, trzeba stosować je zgodnie z aktualnym zaleceniem.

Do zrobienia: sprawdź domową apteczkę. Resztek antybiotyków nie używaj „na następny raz” i nie przekazuj innej osobie. Lek przyjmuj w dawce, porach i przez czas zalecony przez lekarza. O miejsce oddania niewykorzystanych lub przeterminowanych leków zapytaj w aptece albo urzędzie gminy.

Program Moje Zdrowie: badania w jednym planie

Osoba ubezpieczona od 20. roku życia może skorzystać w POZ z bezpłatnego programu „Moje Zdrowie”. Obejmuje on ankietę w IKP, aplikacji mojeIKP albo przychodni, podstawowe badania i indywidualny plan zdrowotny. Program przysługuje co pięć lat osobom w wieku 20–49 lat i co trzy lata osobom od 50. roku życia.

FAQ